We maken ons zorgen over de toekomst. Over het milieu. Het voortbestaan van soorten. Zullen er over honderd jaar nog tijgers zijn? Of het regenwoud? Is Nederland tegen die tijd misschien onder water gelopen? Het lijkt vanzelfsprekend dat we ons die zorgen maken: die arme mensen in de toekomst. In de rotzooi dankzij ons. Maar onze zorg is ook wel raadselachtig: wijzelf zullen er over honderd jaar immers niet meer zijn.
Dit essay is een zoektocht naar de mogelijke antwoorden op twee vragen. Eén: waarom maken we ons druk over de toekomst – de verre toekomst van na onze dood? En twee: hoe erg is een toekomst zonder natuur? De antwoorden op deze vragen lijken vanzelfsprekend. Maar dat zijn ze niet.
Het aquarium van Walter Huijsmans (Lemniscaat, 2009) is 1 april verschenen in het kader van de maand van de filosofie.
april 1, 2009 om 10:33 pm |
bas,
ik ben gisteren bij je lezing geweest in roosendaal en heb je essay uiteraard nog niet gelezen. Je bent echt een westerse filosoof!!!!(naar dit uitroepteken heb ik een minuut of 2 gezocht!!!!) Ik mistte de oosterse benadering. Mijn 4 kinderen (2 pakte het, 2 verrklaarde mij verminderdtoerekeningsvatbaar) heb ik het verschil uitgelegd aan de hand van de verdedigingsrede van socrates, waarin socrates van het orakel te horen krijgt dat hij de meest wijze man ter wereld is omdat hij weet dat hij niets weet. Socrates was verbaast, hij snapte niet dat de rest van de wereld zo dom was. Als Lao Tse daarentegen naast Socrates had gestaan, had hij hem tegen zijn schenen geschopt of een kus gegeven, en hij had gezegd, Socrates, vanaf nu weet je IETS , een schop krijgen is niet leuk, een kus krijgen wel!!!
Je gaf zelf een mooi voorbeeld van het confict wat hieruit volgt (je verhaal over je bezoek aan het regenwoud) en ook vanuit de zaal kwam een mooi voorbeeld (de vrouw die een huis had gekocht en verbaast was de verkoper haar vertelde hoe ze met de gebrekke om moest gaan terwijl ze zelf van plan was om alles te gaan verbouwen).
Jou verhaal was, je hebt echte redenen en drogredenen om het voorbestaan van het regenwoud, je eerste liefde, of je huis te verdedigen.
Lao Tse zou datgene wat jij een drogreden noemt echter een echte reden noemen en omgekeerd!!!!!
Hij zou jou gevecht voor het behoud van het regenwoud, je eerste liefde of het aquarium van walter huijsmans zien als de werkelijkheid!!!! hoe irreeel dit ook lijkt of is.
Volgens Lao Tse ben je slechts een deel van het geheel ,met als gevolg dat het onmogelijk is om alles te begrijpen, maar met elke schop of kus die je krijgt, van een regenwoud, eerste liefde of huis begrijp je meer van het geheel. Omdat iets snappen (Lao Tse, ervaren) nog altijd beter is dan niets snappen (socrates ,logica), kiezen mensen dus voor iets.
Bas , het is bedtijd voor mij, vandaar dit abrupte einde . Misschien tot morgen , groetjes Theo
april 15, 2009 om 9:59 am |
Lees, voordat u het werkje aanschaft, eerst even de volgende blogjes:
http://evolutie.blog.com/4789149/
http://evolutie.blog.com/4792644/
En bijvoorbeeld ook
http://www.newscientist.com/article/mg20227024.400-rainforests-may-pump-winds-worldwide.html
Het lijkt er op dat de filosoof eerst de vakmensen had moeten raadplegen voordat hij ging nadenken.
april 15, 2009 om 2:30 pm |
U moet vooral bovenstaande blogs lezen, maar u hoeft ze niet te geloven. De eerste staat vooral stil bij een vermeende vergissing. Ik laat iemand in het essay het volgende zeggen: “Maar het verdwijnen van de mensheid maakt het allemaal zo zinloos.” Maar ik accepteer deze uitspraak niet. Wat mij betreft komt de zin van het heden niet uit de toekomst. Het heden zelf kan voldoende zin hebben. Bovendien verdwijnt de mensheid sowieso en is het nogal kwetsbaar om zingeving af te laten hangen van iets wat niet gaat gebeuren. Ik vind dit geen nihilistische conclusie, maar als men dat wel vindt dan zij dat zo. Mocht de conclusie nihilistisch zijn, dan betekent dat geenszins dat de redenering die aan die conclusie voorafging incorrect was.
De tweede blog gaat in op mijn “biologisch blunders”. Curieus dat iemand zo helder een oordeel denkt te kunnen vellen. Gert Korthof beweert dat ik beweer dat de zuurstof die vrijkomt bij fotosynthese dezelfde zuurstfatomen zijn als die in koolstofdioxide. Als ik dat zou beweren, dan zou dat onwaar zijn: die zuurstofatomen komen immers uit water dat in fotosynthese ook een rol speelt. Maar ik schrijf niet voor niets het volgende: “De koolstof halen ze uit de koolstofdioxide en wat overblijft is dioxide.” Wat hier staat is wél waar. De koolstof haalt de plant uit de lucht en wat overblijft in het proces is dioxide. Ik heb dit bewust zo geformuleerd om de lezer niet op te zadelen met nodeloos complicerende verhalen over water dat ook nog een rol speelt in het proces.
Dat Gert Korthof verderop schrijft over “rampzalige fouten” moet u met een korrel zout nemen. Mijn rampzalige fout is de bewering dat een plant geen netto zuurstof levert (als ik Gert goed begrijp) en hij beroept zich op o.a. Wikipedia om mijn ongelijk aan te tonen. Wat Gert vergeet is dat een plant geen plant bljft, maar uiteindelijk verdwijnt. En bij dat verdwijnen wordt nagenoeg evenveel zuurstof verbruikt als de plant geproduceerd heeft tijdens zijn leven. Ik noem dat “netto geen zuurstof opleveren”, maar Gert noemt dat misschien iets anders. Enfin, leest u vooral de blogs maar denk niet dat de schrijver ervan de waarheid in pacht heeft.
april 21, 2009 om 3:48 pm
Hier is een correctie nodig.
Het is niet zo dat een plant per saldo evenveel zuurstof gebruikt als dat hij tijdens zijn leven geproduceerd heeft. De koolstofkringloop kent namelijk zogenaamde ‘sinks’, oftewel lekken waar koolstof en zuurstof uit de kringloop worden gehaald. Het is belangrijk om elke ‘sink’ in zijn eigen tijdsschaal te plaatsen.
Fotosynthese en afbraak van organisch materiaal gaan niet met de zelfde snelheid. Daardoor komt de balans op geen enkele schaal (ruimtelijk of in de tijd) uit op nul.
Op elke tijdsschaal, voor elk ecosysteem, zijn sinks te vinden. Meestal zijn die op een grotere tijdsschaal weer teruggekoppeld, maar ook dan stuit je weer op een nieuwe sink waar een stof voor nog langere tijd wordt onttrokken aan de kringloop.
Wel staat vast dat alle primaire producenten in de geschiedenis van de aarde meer zuurstof hebben geproduceerd dan hun afbraak hebben gekost. Voor het totaalbeeld klopt het dus niet, voor ecosystemen/biomes ook niet en voor individuele planten is het niet te zeggen. Sommige planten worden onttrokken, sommige gedeeltelijk, sommige helemaal niet.
Het woord ‘uiteindelijk’ dat je gebruikt, is te vaag, omdat het juist de snelheid van deze processen is die bepaalt wat er netto overblijft. Een plant kan ‘uiteindelijk’ helemaal verbrand worden, maar als zijn nakomelingen (waarom zou je die niet meetellen?) weer een veelvoud aan nieuwe zuurstof produceren in veel kortere tijd heeft die ene plant toch voor een enorme productie gezorgd.
Het woord ‘nagenoeg’ is ook verraderlijk en lijkt het hele idee op zich al te ondergraven. Als een plant tòch gemiddeld iets meer zuurstof produceert dan dat hij oplevert, dan klopt je verhaal niet.
Samenvattend: je hebt te weinig rekening gehouden met sinks en met variabele snelheden in de fluxen van stoffen, terwijl het juist die processen zijn die voor een netto productie over bepaalde perioden zorgen.
april 25, 2009 om 8:53 am |
Daar heb je gelijk in. Het is wel zo dat ik in het bijzonder met betrekking op de planten in regenwoud bovenstaande geschreven heb. (De vraag waar het om ging was immers “Is het erg wanneer het regenwoud verdwijnt?”) En van het regenwoud is bekend dat het zuurstofneutraal is. Dieren etc. in het regenwoud verbuiken precies evenveel zuurstof als de planten produceren en het regenwoud levert dus netto geen energie. Voor de planten in het regenwoud gaat het verhaal op dat deze weer volledig afgebroken worden en dus netto geen zuurstof leveren. Maar elders kan dit inderdaad wel zo zijn.
mei 3, 2009 om 5:42 pm |
Kun je me een link geven naar een webshop waar ik een betaalde pdf van je boek ‘het aquarium van walter Huijsmans’ kan downloaden?
mei 15, 2009 om 11:13 pm |
Je zou dus een voor biologen zeer onethisch geoengineeringvoorstel kunnen doen om het amazonewoud dan maar volledig te rooien, te begraven en te vervangen door jonge snelgroeiende aanplant om de wereld weer van extra zuurstof te voorzien. Dit heeft als neveneffekt dat het albedo een stuk lichter wordt waardoor de temperatuur al gelijk een stuk zakt.
Gert Korthof kan er maar niet toe komen om toe te geven dat hij fout zat mbt de longen van de aarde.