Vroege vogels – biosaaiheid

Deze column las ik voor bij Vara’s Vroege vogels op 12 apr. 2009.

Klik hier om de gesproken versie te beluisteren

De biodiversiteit – de verscheidenheid aan soorten – neemt af en dat is vreselijk. Biodiversiteit is beter dan biosaaiheid. Ik moet er niet aan denken in een wereld te moeten leven met maar één plant- of diersoort.

Maar wat is eigenlijk een soort hè? Als twee organismen gezamenlijk geen vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen, dan is er sprake van twee verschillende soorten. Dat is de meest gangbare betekenis van het begrip “soort”. Dus wanneer we zo veel mogelijk verschillende soorten willen, dan willen we zo veel mogelijk organismen – planten en dieren – die gezamenlijk geen vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen. Dat is toch iets vreemds om te willen eigenlijk…

About

My most recent publication is “Walter Huijsman’s aquarium”; issued at Apr. 1st 2009. This essay, written as part of “April, philosophy month” addresses two questions. One: why do we care about about the future? The remote future, even after our death. And two: what about a future without nature? How bad would such a future be?

Earlier I wrote “For a successful life” (Beautiful books, 2008) – a plea for unsuccessful living; “Cheese and the theory of evolution” – about the meaning of evolution for philosophical and everyday questions; and “Iron will” – about the differences between cows, computers and human beings.

It is my aim to give science and philosophy a meaning in everyday life, and for every day people. I am “special” professor at Leiden University studying the public understanding of science.

Grover counts

This is an English translation of a column published in the Dutch newspaper “De Volkskrant” at Jan. 20th 2007.

“One apple. Here I have one apple.”
“Another apple. That makes two apples.”
“One, two.”
“Again another apple.”
“Three apples.”
“One apple, two apples, three apples.”
“One, two, three. Well well wel, another lesson by Grover. Isn’t he smart?!”

Grover counts. Grover counts in two ways. He counts: one, two, three. And he counts as one of the key figures in Sesamestreet. An intruiging double meaning of the word “count”. “One, two, three.” That’s counting. And to matter, to be of significance. That also counts. I count, you count, we all count.

For a successful life

So you want to be successful. You want to get ahead in life. You want to be somebody. But why? In this incisive, funny and brilliant book, philosopher Bas Haring questions the very notion of success and what it means. Are we really in control of our driving ambition, or are we just responding to the demands of our conditioning?

And what is success, anyway? Is success measured by money, by status, by children? Perhaps we should be thinking about success in a different way. Perhaps the real successful people are those who simply enjoy life. Who don’t do anything at all!

“For a successful life” (Beautiful books, 2008) subtly undermines the competitive culture of ambition and drive – and lets you look at your life in a completely new way.

Cheese and the theory of evolution

“Cheese and the theory of evolution” is a book for curious children from nine years old about the workings of evolution and the meaning of evolution for everyday and philosophical questions, like: Is homosexuality a natural phenomenon? Can we become immortal? And how was cheese invented? It is a funny book, but scientifically sound.

According to the Dutch national journal for biology teachers it is “the most brilliant text about evolution in the Dutch language”. The book won the Golden Owl for children’s literature (the most prestigious price for Dutch children’s literature); is published in more than ten countries; and sold over 60.000 copies in the Netherlands.

Although an English translation is available, it is not published in the UK nor the US. To my regret. I consider to make it available online for free this year. Because of Darwin year.

University courses

Currently I teach two courses in the Media Technology program of Leiden University. This program – which I initiated in 2001 – is a place for autonomous researchers with varying backgrounds. In the fall semester I teach Creative Research, together with Maarten Lamers. A course about small scale, personal scientific research. And in the spring semester I teach Cool Science. About themes from the natural sciences, that have a broad application, but which are often misunderstood. The themes are: evolution, emergence, chaos, uncertainty and recursion. Course material can be found at Blackboard.

Het aquarium van Walter Huijsmans

We maken ons zorgen over de toekomst. Over het milieu. Het voortbestaan van soorten. Zullen er over honderd jaar nog tijgers zijn? Of het regenwoud? Is Nederland tegen die tijd misschien onder water gelopen? Het lijkt vanzelfsprekend dat we ons die zorgen maken: die arme mensen in de toekomst. In de rotzooi dankzij ons. Maar onze zorg is ook wel raadselachtig: wijzelf zullen er over honderd jaar immers niet meer zijn.

Dit essay is een zoektocht naar de mogelijke antwoorden op twee vragen. Eén: waarom maken we ons druk over de toekomst – de verre toekomst van na onze dood? En twee: hoe erg is een toekomst zonder natuur? De antwoorden op deze vragen lijken vanzelfsprekend. Maar dat zijn ze niet.

Het aquarium van Walter Huijsmans (Lemniscaat, 2009) is 1 april verschenen in het kader van de maand van de filosofie.

Voor een echt succesvol leven

Grote kans dat ook jij ervan droomt om succes te hebben. Maar waarom eigenlijk? Hoe handig is het voor ons om succes na te streven? In plaats van bijvoorbeeld geluk of “lekker in je vel zitten”. En streven we dat succes echt na voor onszelf? Of doen we dat omdat we maar moeilijk anders kunnen? Voor een echt succesvol leven ( Nijgh & Van Ditmar, 2007) probeert een lans te breken voor een succesloos leven.

De ijzeren wil

Dat computers intelligente machines zijn merken we dagelijks; en konijnen – of dieren in het algemeen – zijn meestal ook niet op hun achterhoofd gevallen. Toch lijkt ‘t alsof er een speciaal plekje is voor ons; de mens. De intelligentste van allemaal. Veel mensen hebben het gevoel dat wij iets extra’s hebben ten opzichte van dieren en machines: een ziel, bewustzijn, of een wil. Maar is dit gevoel terecht?

De ijzeren wil (Uitgeverij Houtekiet, 2003) is een boek over de verschillen tussen mensen, konijnen en computers. Het gaat over kunstmatige intelligentie en over de filosofische vragen die daaraan gerelateerd zijn. Vragen als:

• Begrijpen tekstverwerkers de teksten die ze verwerken?
• Kan een verzameling domme mieren in z’n totaliteit intelligent zijn?
• Wat is bewustzijn, en zit ‘t ergens?
• Kan een robot bang zijn om te sterven?

Kaas en de evolutietheorie

Kaas en de Evolutietheorie (Uitgeverij Houtekiet, 2001) is een boek voor nieuwsgierige mensen vanaf 11 jaar – maar het is niet alleen voor kinderen. Kaas en de Evolutietheorie vertelt hoe de evolutietheorie van Charles Darwin een licht werpt op alledaagse en interessante vragen zoals “Hoe kun je onsterfelijk worden?”, “Waarom krijgen we kinderen?”, of “Hoe is kaas uitgevonden?”

Het boek won in 2002 de Gouden Uil voor jeugdliteratuur, de Eureka! prijs voor populair wetenschappelijke literatuur. Het is in diverse talen vertaald en won in 2003 de prijs voor het beste wetenschappelijke boek dat in dat jaar in het Duits verscheen. Op de speciale Kaas & de Evolutie website kun je spelletjes spelen en voorproefjes lezen uit het boek.